सुधन गुरुङको सेयरमा स्रोत लगानी भेटियो, भेटिएन दीपक भट्टसँगको कारोबार !

काठमाडौं । तत्कालीन गृहमन्त्री सुधन गुरूङ सम्पत्ति सार्वजनिक भएसँगै उनीमाथि चारैतिर प्रश्न उब्जियो । सँगै गुरुङ गृहमन्त्रीबाट राजीनामा दिन बाध्य भए । 

 

अझ उनका सेयर लगानीको स्रोतमा प्रश्न उठेपछि सरकारले छानबिन समिति बनायो । सरकार गठित समितिले गुरुङसँग भएका सम्पत्तिको स्रोत वैध उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) लाई प्रतिवेदन बुझाएको छ । 

 

समितिले गुरुङको जायजेथा, सम्पत्तिको स्रोत, सेयर लगानी, बैंक मौज्दात, ऋण, रेमिट्यान्सलगायतमा ‘स्रोत देखिएको’ तथ्य उल्लेख गरी प्रतिवेदन बुझाएको छ ।

 

तर, गुरुङको सम्पत्ति सरकारगठित समितिबाट नभइ संसदीय समितिबाट हुनुपर्ने माग प्रारम्भबाटै उठेको थियो । प्रतिनिधिसभा सदस्य हुँदा गुरूङका सम्बन्धमा संसदीय छानबिनको माग उठेको हो । 

 

सार्वजनिक रूपमा उठेका विषयमा सत्य/तथ्य छानबिन गर्न संसदीय समिति नबनाइकन सरकारी तहमै समिति गठन गएिपछि उसको निष्पक्षतालाई राजनीतिक तहमा सन्देह पैदा भएको थियो । 

स्रोतका अनुसार, छानबिनका क्रममा प्रतिवेदनमा ‘हामी नेपाल’ नामक संस्थाबाट भएका आर्थिक गतिविधि पनि हेरिएको थियो । छानबिनमा बिचौलिया भनिएका दीपक भट्टसँगको आर्थिक कारोबार समेत फेला नपरेको पनि प्रतिवेदनमा खुलाइएको छ । 

‘‘जे/जति सम्पत्ति देखिएको छ, ती सबैको स्रोत देखियो । दीपक भट्टको कम्पनीमा शेयर रहेको भन्ने देखिएन,’’ सरकार निकट स्रोतले बाह्रखरीसँग भन्यो, ‘‘सबै चिज क्लिन देखिएको भन्ने प्रतिवेदन ठहर छ । सबै शेयर, सम्पत्ति मगाएर सिरियस अध्ययन गर्दा आरोप पुष्टी हुने केही भेटिएन ।’’

समितिले गुरुङको चल/अचल सबै सम्पत्ति ‘वैध’ ठहर्‍याएको छ । कुन कुन स्रोतबाट सम्पत्ति आर्जन गरेको हो भन्ने विषयमा फरक–फरक बुँदामा राखिएको छ ।

स्रोतका अनुसार, गुरुङको सम्पत्तिको स्रोतलाई ‘अस्वाभाविक’ भन्न नमिल्ने निस्कर्ष निकालिएको छ । विवादमा मुछिएका व्यवसायी भट्टसँग गुरुङको प्रत्यक्ष सम्बन्ध पुष्टि हुने आधार देखिएन । 

‘‘दुई जनाबीच बैंकिङ विवरणबाट सम्बन्ध रहेको देखिँदैन,’’ आयोग स्रोतले भन्यो । गुरुङको अपार्टमेन्ट र गाडीका विषयमा पनि अध्ययन गरिएको जनाएको छ । रेमिट्यान्सबारे पनि गुरुङ र उनका नातेदारबारे बुझेर हेरिएको थियो ।

समिति अध्यक्ष भण्डारी भन्छन्– प्रमाणको भार जता छ, त्यतै राय छ

समिति अध्यक्ष रहेका पूर्वन्यायाधीश अच्युत भण्डारीले प्रतिवेदनमा गुरुङमाथि थप छानबिन गर्न केही नभनिएको जानकारी दिए । उनले प्रमाणको भारअनुरुप प्रतिवेदनमा राय दिएको जानकारी दिए । 

भण्डारीका अनुसार, छानबिन गर्न जग्गाको सम्बन्धमा भूमिसुधार र मालपोत कार्यालयबाट विवरण झिकाइएको थियो । गाडीको सन्दर्भमा यातायात कार्यालयबाट विवरण मागिएको थियो । सेयरको सन्दर्भमा ब्रोकरबाट पनि विवरण झिकाइएको थियो । आर्थिक विवरण बैंक र कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयबाट झिकाएर जाँच भएको थियो । 

‘‘मिडियामा आएका जे/जति आरोप थिए, सुन, सेयर, बाउ/बाजेका सम्पत्ति केलाएर हेरेका छौँ,’’ भण्डारीले बाह्रखरीसँग भने ।

उनका अनुसार, ४३ पेजको प्रतिवेदनमा थप छानबिनका लागि केही भनिएको छैन । कार्यादेशभित्र रहेर ‘वान बाई वान’ गरेर तथ्य राखिएको छ । 

उनले भने, ‘‘हाम्रो व्याख्या केही छैन । एउटा कुरा भन्छु– जता प्रमाणको भार छ, त्यतै राय छ । सपथ खाएको हुँदा सबै कुरा खोल्न मिलेन ।’’

समितिले निर्वाचन आयोग र मन्त्रिपरिषदमा बुझाएको सबै प्रतिवेदन झिकाएर केलाएको पनि भण्डारीले जानकारी दिए । गुरुङलाई ऋण दिने व्यक्ति पनि आयोगमा डाकेर बुझिएको थियो ।

उनले भने, ‘‘नेपालभरको भूमि प्रशासन कार्यालयबाट रिपोर्ट लिएका हौँ । चिट्ठीमा जे लेखेर आएको छ, त्यहीअनुसार राखिदिएका छौँ । निस्कर्षमा यो प्रमाणले यो भन्छ, यसमा यो छ भनी ‘सिरिज बाई’ राखिदिएका छौँ ।’’ 

समितिले गुरुङको विदेशबाट आएको पैसाबारे पनि समितिले अध्ययन गरेको थियो । विदेशबाट आएको पैसाबारे पनि बैंकबाट विवरण पनि झिकाएर हेरिएको अध्यक्ष भण्डारीले जानकारी दिए । ‘‘कम्तीमा प्रमाण मात्र डेढ सय पेजको संकलन भएको होला,’’ उनले भने ।