मध्यपूर्वमा तनाव कम हुने सङ्केतसँगै विश्व ऊर्जा बजारमा सुधार, कच्चा तेलको मूल्य घट्यो

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य यस साता प्रतिबारेल करिब ७९ अमेरिकी डलरसम्म झरेको छ। अमेरिका र इरानबीच सम्भावित शान्ति तथा समझदारीको दिशामा प्रगति भइरहेको संकेत सार्वजनिक भएपछि विश्व ऊर्जा बजारमा सकारात्मक प्रभाव देखिएको हो।

विशेषगरी मध्यपूर्वमा भू-राजनीतिक तनाव केही कम हुने अपेक्षासँगै लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढेको छ। विश्वकै महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक मानिने होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) क्षेत्रमा स्थायित्व कायम रहने संकेत पाएपछि तेल आपूर्तिमा अवरोध आउन सक्ने चिन्ता कम भएको छ।

यसको प्रभावस्वरूप अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रमुख कच्चा तेल सूचकहरू ब्रेन्ट (Brent) र डब्लुटीआई (WTI) दुवैको मूल्यमा गिरावट आएको छ। ऊर्जा बजारका विश्लेषकहरूका अनुसार होर्मुज जलडमरूमध्यसँग सम्बन्धित कुनै पनि सकारात्मक वा नकारात्मक घटनाले विश्व तेल बजारमा तत्काल प्रभाव पार्ने गर्छ, किनकि विश्वको ठूलो परिमाणको तेल यही मार्ग हुँदै निर्यात तथा आयात हुने गर्दछ।

यद्यपि विश्व बजारमा तेलको मूल्य घटे पनि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव विभिन्न देशका उपभोक्ताले तुरुन्तै महसुस गर्न पाउने अवस्था भने छैन। इन्धनको स्थानीय मूल्य निर्धारणमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूल्यसँगै विनिमय दर, कर संरचना, सरकारी नीति, ढुवानी तथा आयात लागतलगायतका विभिन्न पक्षहरूले प्रभाव पार्ने गर्छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य घट्ने क्रम केही समयसम्म कायम रह्यो भने आगामी दिनमा विभिन्न देशमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य समायोजन हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ। तर त्यसका लागि सम्बन्धित सरकार वा नियामक निकायले गर्ने आगामी मूल्य समीक्षा पर्खिनुपर्ने अवस्था छ।

हालका लागि विश्व ऊर्जा बजारमा राहतको संकेत देखिए पनि दीर्घकालीन रूपमा अमेरिका–इरान सम्बन्ध, मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था तथा विश्व आर्थिक गतिविधिको दिशाले तेलको मूल्यमा थप उतारचढाव ल्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।