मक्कामा रहेको इस्लामको सबैभन्दा पवित्र स्थल काबाको साँचो कसको हातमा छ?

मुस्लिम धर्मावलम्बीहरूको सबैभन्दा पवित्र धार्मिक स्थल काबाको साँचोका संरक्षक डा. सालेह बिन जैनुल अबेदिन अल सेबीको निधन भएको छ ।

काबाको ढोकाको चाबी डाक्टर सालेहसँग मात्र रहन्छ। पैगम्बर मोहम्मदको पालामा परिवारले यो चाबी पाएको र त्यसबेलादेखि यो परिवारसँग रहेको विश्वास गरिन्छ।

शताब्दीयौंदेखि, डा. सहेल बिन जैनुल अबेदिनको परिवारले यो कुञ्जी सुरक्षित राख्नको लागि जिम्मेवार छ। डा. सालेह अल शेबी परिवारका १०९ औं उत्तराधिकारी थिए जसलाई यो चाबी ह्यान्डल गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो।

यो चाबी २०१३ मा उनका काका अब्दुल कादिर ताहा अल शेबीको मृत्युपछि डा. सालेहलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो। उम्म उल कुरा विश्वविद्यालयबाट इस्लामिक अध्ययनमा पीएचडी गरेका डा. सालेहको जन्म सन् १९४७ मा मक्का सहरमा भएको थियो। मक्का इस्लामको सबैभन्दा पवित्र शहर मानिन्छ।

उनले धेरै वर्ष यस विश्वविद्यालयमा शिक्षकको रूपमा अध्यापन गरे। उनले इस्लामसँग सम्बन्धित धेरै अनुसन्धान लेख र पुस्तकहरू पनि प्रकाशित गरे। काबामा प्रवेश गर्ने एउटा मात्र ढोका छ जसलाई बाब-ए-काबा भनिन्छ। काबा हरामको भुइँबाट २.१३ मिटरको उचाइमा छ। यो ढोका काबाको उत्तर-पूर्वी पर्खालको छेउमा अवस्थित छ र कालो ढुङ्गाको एकदमै नजिक छ जहाँबाट तवाफ सुरु हुन्छ।

हज (वा उमराह) को समयमा, तीर्थयात्रीहरूले यो कालो ढुङ्गालाई चुम्बन गर्छन् र त्यसपछि तवाफ भनिने प्रक्रियामा काबाको परिक्रमा गर्छन्। इस्लामिक इतिहासकार अहमद अदानले बीबीसी सोमालीसँग काबाको चाबीहरू सम्हाल्ने इतिहासको बारेमा कुरा गर्दै भने, "जब पैगम्बर मोहम्मदको जन्म भयो, कुरैश वंशका जिम्मेवारीहरू विभाजित थिए। बानी हाशिम परिवार, जसमा पैगम्बरको जन्म भएको थियो, जम्जामको इनारको स्वामित्व थियो र यसको चाबी थियो। काबाको चाबी उस्मान बिन तलहासँग थियो।"

अहमद अदानले त्यो घटनालाई पनि उल्लेख गर्दछ जसमा पैगम्बर मोहम्मदले उस्मान बिन तलहालाई भनेका थिए, 'यो दिन मसँग यो चाबी हुनेछ।'इस्लामिक इतिहासका अनुसार मक्का विजयपछि यो चाबी उस्मान बिन तलहाबाट केही समयका लागि खोसिएको थियो तर अल्लाहको आदेशमा उनलाई फिर्ता गरिएको थियो।

पैगम्बर मोहम्मदले आफैंले यो साँचो उस्मान बिन तलहालाई दिएका थिए र त्यसबेलादेखि उनको परिवारले पुस्तादेखि पुस्तासम्म यो चाबीलाई सम्हाल्दै आएको छ। उस्मानलाई यो चाबी दिँदा पैगम्बर मोहम्मदले भनेका थिए, "काबाको यो चाबी सधैं तपाईंसँग रहनेछ र यो चाबी तपाईंबाट अत्याचारी बाहेक कसैले लिन सक्नेछैन।"