भारत भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीसँग भेटवार्ता, द्विपक्षीय सम्बन्ध र भ्रमण आदानप्रदानबारे छलफल

काठमाडौं । भारत भ्रमणमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले भारतका प्रधानमन्त्री Narendra Modi लाई नेपाल भ्रमणका लागि निम्तो दिएका छन्। हिजो भएको भेटवार्ताका क्रममा लामिछानेले प्रधानमन्त्री मोदीलाई नेपाल आउन आग्रह गरेका हुन्।

भेटका क्रममा नेपाल–भारत सम्बन्ध, आपसी हितका विषय, आर्थिक सहकार्य, विकास साझेदारी तथा उच्चस्तरीय भ्रमण आदानप्रदानका विषयमा विस्तृत छलफल भएको बताइएको छ। भ्रमण टोलीमा सहभागी स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री मोदीले पनि नेपाल भ्रमणप्रति सकारात्मक धारणा व्यक्त गर्दै उपयुक्त समयमा नेपाल आउने इच्छा प्रकट गरेका छन्।

स्रोतका अनुसार मोदीको सम्भावित नेपाल भ्रमणको तयारी अगाडि बढेमा नेपाल सरकारका तर्फबाट औपचारिक निमन्त्रणा पठाउने प्रक्रिया अघि बढ्न सक्छ। यस विषयमा सभापति लामिछाने नेपाल फर्किएपछि सरकार तथा सम्बन्धित निकायबीच थप छलफल हुने सम्भावना रहेको बताइएको छ।

यसअघि प्रधानमन्त्री बनेलगत्तै काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख तथा रास्वपाका वरिष्ठ नेता Balen Shah लाई पनि प्रधानमन्त्री मोदीले भारत भ्रमणको निम्तो दिएका थिए। भारतीय पक्षबाट पठाइएको बधाई सन्देशमा भारत भ्रमणको प्रस्ताव समावेश गरिएको थियो। यद्यपि त्यसयता दुवै देशबीच उच्चस्तरीय भ्रमणको चर्चा भए पनि ठोस प्रगति हुन सकेको थिएन।

भारतीय विदेश सचिव Vikram Misri औपचारिक निमन्त्रणा लिएर नेपाल आउने तयारीमा रहेको चर्चा चले पनि उक्त भ्रमण हुन सकेन। उता प्रधानमन्त्री बालेन शाहले पदभार सम्हालेपछि कम्तीमा एक वर्ष विदेश भ्रमण नगर्ने संकेत दिएका कारण उनको भारत भ्रमण तत्काल हुने सम्भावना कमजोर बनेको थियो।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार नेपालका प्रधानमन्त्रीको पहिलो विदेश भ्रमण भारत हुने परम्परा पछिल्ला वर्षहरूमा केही परिवर्तन हुँदै गएको छ। यही परिवेशमा प्रधानमन्त्री मोदीको सम्भावित नेपाल भ्रमणलाई कूटनीतिक वृत्तले विशेष चासोका साथ हेरिरहेको छ।

प्रधानमन्त्री मोदीले हालसम्म चार पटक नेपाल भ्रमण गरिसकेका छन्। उनले पहिलो पटक सन् २०१४ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री Sushil Koirala को निमन्त्रणामा नेपाल भ्रमण गर्दै संघीय संसदलाई सम्बोधन गरेका थिए। सोही वर्ष उनी SAARC Summit 2014 मा सहभागी हुन पुनः काठमाडौं आएका थिए।

त्यसपछि सन् २०१८ मा जनकपुर भ्रमण गरेका मोदी सन् २०२२ मा बुद्ध जयन्तीका अवसरमा Lumbini पुगेका थिए। उक्त भ्रमणका क्रममा उनले तत्कालीन प्रधानमन्त्री Sher Bahadur Deuba सँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गरेका थिए।

रवि लामिछानेको निमन्त्रणापछि प्रधानमन्त्री मोदीको सम्भावित नेपाल भ्रमणबारे पुनः राजनीतिक र कूटनीतिक वृत्तमा चर्चा सुरु भएको छ। यद्यपि भ्रमणको मिति, एजेन्डा तथा औपचारिक प्रक्रिया भने अझै तय भइसकेको छैन। यदि भ्रमण सम्पन्न भयो भने नेपाल–भारत सम्बन्धलाई नयाँ गति दिने अपेक्षा गरिएको छ।