अमेरिका–इरान ‘शान्ति सम्झौता’ घोषणा, होर्मुज जलमार्ग पुनः खुल्ने ट्रम्पको दाबी

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग युद्ध अन्त्य गर्ने शान्ति सम्झौता भएको घोषणा गरेका छन् । उनले होर्मुज जलमार्ग पुनः खुल्ने र जहाजहरूको महसुलरहित आवतजावत सुरु हुने बताएका छन् । 

पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफले अमेरिका र इरानबीच ‘शान्ति सम्झौता’ भएको र त्यो ‘अहिले लागु भइसकेको’ बताएका छन् । यस सम्झौताको हस्ताक्षर समारोह आगामी शुक्रबार स्विट्जरल्यान्डमा हुने तय भएको उनले बताए ।

आइतबार इरानका उप–परराष्ट्रमन्त्रीले समेत पुष्टि गरेको उक्त सम्झौताले अमेरिका र इरानबीचको शत्रुतालाई तत्काल अन्त्य गर्ने बताइएको छ ।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मा लेख्दै भनेका छन्, “इरानसँगको सम्झौता अब पूरा भएको छ । सबैलाई बधाई ! म यसद्वारा होर्मुज जलमार्गलाई महसुलरहित रूपमा खोल्ने पूर्ण अनुमति दिन्छु । यससँगै अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी तत्काल हटाउन आदेश दिन्छु । विश्वका जहाजहरू, आफ्ना इन्जिनहरू सुरु गर । तेललाई बग्न देऊ !”

उनले अर्को पोस्टमा यो सम्झौताले मध्यपूर्वमा शान्ति र स्थिरता ल्याउने तथा इरानसँग थप शान्ति सम्झौताका लागि मार्ग प्रशस्त गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।

ट्रम्पले भने, “धेरै अमेरिकी राष्ट्रपतिहरूले इरानसँग शान्ति स्थापना गर्ने प्रयास गरे । तर, मभन्दा अघि सबै असफल भए । यस क्षेत्रका नेताहरूले पहिलोपटक यस्तो राष्ट्रपति पाएका छन्, जसले उनीहरूलाई वास्तविक शान्ति प्राप्त गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।”

उनका अनुसार शुक्रबार सम्झौतामा हस्ताक्षर भएसँगै बारुदी सुरुङ हटाउने कार्य सुरु हुनेछ । होर्मुज जलमार्ग पूर्ण रूपमा खुल्नेछ, जसले विश्व ऊर्जा आपूर्तिलाई पुनः सहज बनाउनेछ ।

ट्रम्पको यो घोषणा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मार्फत अमेरिका र इरानबीच लेबनानसहित सबै मोर्चामा सैन्य कारबाही अन्त्य गर्ने सम्झौता भएको जानकारी दिएपछि आएको हो ।

सरिफले लेखेका छन्, “गहन वार्तापछि अमेरिका र इस्लामिक रिपब्लिक अफ इरानबीच शान्ति सम्झौता भएको घोषणा गर्न पाउँदा हामी खुसी छौँ । दुवै पक्षले लेबनानसहित सबै मोर्चामा सैन्य कारबाही तत्काल र स्थायी रूपमा अन्त्य गर्ने सहमति गरेका छन् ।”

उनले कतारको नेतृत्वलाई मध्यस्थता र कूटनीतिक प्रयासमा दिएको सहयोगका लागि धन्यवाद पनि दिएका छन् ।

कतारको विदेश मन्त्रालयले पनि उक्त सम्झौताको स्वागत गर्दै यसले होर्मुज जलमार्गमा नौसञ्चालनको स्वतन्त्रता सुनिश्चित गर्न तथा क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा स्थायी शान्ति र आर्थिक स्थायित्व प्रवद्र्धन गर्न मद्दत गर्ने जनाएको छ ।

बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टारमरले अमेरिका–इरानबीचको प्राविधिक वार्तामा सहयोग गर्न आफू तयार रहेको बताएका छन् । उनले होर्मुज जलमार्ग पुनः खुल्दा विश्व ऊर्जा बजारमा स्थिरता आउने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन् ।

यस्तै, फ्रान्सेली राष्ट्रपति एमानुएल म्याक्रोँले पनि सम्झौताको स्वागत गर्दै सबै पक्षलाई यसको पूर्ण कार्यान्वयनका लागि आह्वान गरेका छन् ।

यसैबीच, अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले यो सम्झौताले मध्यपूर्वमा नयाँ युगको सुरुआत गर्न सक्ने बताएका छन् ।