पुटिनको समीक्षा- भारतसँग हाम्रो सम्बन्ध कमजोर हुन्न, पाकिस्तान चीनको नियन्त्रणमा छैन

 रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले दक्षिण एसियाका दुई परमाणु शक्ति भारत र पाकिस्तानको विदेश सम्बन्धबारे आफ्नो समीक्षा सुनाएका छन् ।

जसमा उनले भारतको साझेदारी अमेरिकासँग जतिसुकै बढेपनि मस्कोसँग लामो समयदेखि चल्दैआएको सम्बन्ध कमजोर हुन नसक्ने दाबी गरेका छन् । भारत शीतयुद्धकालदेखि नै सोभियत संघको व्यावसायिक तथा रणनीतिक साझेदार रहँदैआएको थियो । स्वतन्त्र भएदेखि भारतले रुससँग सैन्य सामग्री तथा प्रविधिसभा पनि तत्कालीन सोभियत संघ(हालको रुस)को सहायता लिँदैआएको थियो ।

पुटिनले त्यही सम्बन्धका आधारमा यस्तो दाबी गरेका हुन् ।

यस्तै, पुटिनले पाकिस्तानसँग चीनको सम्बन्धबारे पनि आफ्नो समीक्षा सुनाएका छन् । उनले आफूलाई ‘पाकिस्तान चीनको नियन्त्रणमा छ जस्तो नलाग्ने’ बताएका हुन् । पाकिस्तान भने शीतयुद्धकाल देखि नै अमेरिकासँग निकट रहँदैआएको मुलुक हो । तर, पछिल्लो समय उसको चीनसँग पनि ठूलै मात्रामा व्यापार, लगानी र रणनैतिक साझेदारी छ ।

उसो त अमेरिकासँग पाकिस्तानको सम्बन्ध पनि बिग्रिएको छैन । पछिल्लो समय इरानसँग अमेरिकाको जारी तनावका क्रममा पाकिस्तानले नै दुई देशबीच मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ ।

पुटिनले रुससँगको सम्बन्धबारे भारतमाथि दबाब दिने ‘बेकार’ रहेको पनि बताए । त्यस्ता दबाबले दुई देशबीचको सम्बन्ध बदलिने सम्भावना पनि नरहेको उनले बताएका छन् ।

युक्रेनसँग युद्धरत रहेको रुससँग इन्धन नकिन्न अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमाथि दबाब दिँदैआएका छन् । त्यसक्रममा भारतमाथि ट्यारिफ पनि लादेका छन् । यही कुरालाई संकेत गर्दै पुटिनको यो बयान आएको बुझ्न सकिन्छ ।

आगामी सेप्टेम्बरमा भारतमा ब्रिक्स सम्मेलन हुँदैछ । त्यसमा पुटिन पनि सहभागी हुन भारत आउनेछन् । त्यसअघि पुटिनले भारत र पाकिस्तानबारे यस्तो धारणा सुनाएका हुन् ।